‘Ik ben gelukkig als ik rijk ben.’

De overtuiging dat geld de mate van geluk bepaalt, is herkenbaar, of op zijn minst invoelbaar, voor velen. 'Geld maakt het oplossen van problemen makkelijk', 'geld maakt dat ik de dingen kan doen die ik wil', etc. Deze overtuiging leeft tevens onder vele gedetineerden. Het blijkt dikwijls een onderliggende motivatie voor het plegen van delict of een te behalen doel na detentie. Het hebben van veel geld is soms een dusdanig hoog doel dat het verheven is boven – of ten koste gaat van andere waarden, zoals vrijheid of een schoon geweten.

In de training Goed Leven vragen wij gedetineerden: wanneer voel jij je gelukkig ondanks dat je vast zit? We motiveren deelnemers activiteiten te noemen die hen een positieve boost geven. Naast 'slapen', 'douchen', 'koken' en 'sporten', horen we meer dan primaire menselijke behoeften. Ook zij worden, net als vrije burgers, gelukkig van zoveel. We horen dus ook 'muziek maken', 'andere mensen helpen', 'schrijven', 'nieuwe dingen leren', 'een goed gesprek voeren', 'mijn moeder spreken'. Maar ook 'een training volgen' en 'bewust bezig zijn met mijn toekomst' komt voorbij. We merken dat de overtuiging dat geld gelukkig maakt, in gesprek genuanceerd en/of aangevuld wordt.

Als gedetineerden blijkbaar zelf in staat zijn om te formuleren wat hen gelukkig maakt, waarom is een training Goed Leven dan toch noodzakelijk? Omdat de persoonlijke weergave van de invulling van een goed leven niet vanzelf komt. Wij zien dat er veel positieve kracht schuilt in gedetineerden. Er is echter begeleiding bij nodig om door een opgebouwde sociale muur te breken en iemands waardigheid, waar soms zo hardnekkig een destructieve houding aan verbonden is, aan te vullen met een zelfbeeld van optimistische betekenis.

De training Goed Leven biedt deelnemers de gelegenheid blinde vlekken op te sporen, begrip te krijgen voor elkaars standpunten en om van elkaar te leren. We stimuleren gedetineerden de regie over het eigen denken en handelen te vergroten. Dit vergoot de kans op een stabiel leven en verkleint de kans op recidive. Het is prachtig werk om met gedetineerden stapsgewijs (existentiële) problematiek om te zetten naar een positieve en geloofwaardige toekomst. Of om getuige te mogen zijn van een kleine verandering in de visie op een goed leven, zoals een deelnemer die noemde: 'Ik ben gelukkig als ik rijk ben. Maar rijkdom zit niet alleen in geld. Soms staat geld juist in de weg. Ik voel me pas echt rijk door mijn kinderen.'