Geestelijke Begeleiding

Voor kwetsbare burgers in maatschappelijke- en categorale opvanginstellingen.
WAT IS GEESTELIJKE BEGELEIDING ?

Geestelijke begeleiding ondersteunt mensen in de vragen die zij zichzelf stellen over hun leven en de betekenis van gebeurtenissen die zij meemaken. Bij ingrijpende gebeurtenissen komen dit soort vragen op, maar ook bij minder ingrijpende voorvallen. Dan helpt het daarover te praten met iemand die daar speciaal voor is.

 

Voorbeelden van levensvragen zijn:

 

  • Wat betekent dit voor mij en mijn leven?
  • Wat is belangrijk in mijn leven?
  • Waarom overkomt mij dit?
  • Hoe leer ik hier goed mee om te gaan?
  • Hoe geef ik dit een plek in mijn leven?
  • Welke keuzes moet ik maken?
  • Hoe voorkom ik dat mijn problemen mijn hele leven gaan beheersen?

In een sfeer van veiligheid en empathie ondersteunt geestelijke begeleiding het proces van zingeving. Zingeving is een continue proces waarin iemand, in interactie met zijn/haar omgeving, betekenis geeft aan het leven. Menselijk welbevinden is afhankelijk van het vermogen tot zingeving. Daarom is zingeving een uiterst belangrijk aandachtsveld bij herstel- en begeleidingswerk van kwetsbare mensen, blijkt uit onderzoek (Wolf, 2013). Ondersteuning van specifieke deskundigheid is hierin nodig, omdat het verstaan van levensvragen en zingevingproblematiek geen vanzelfsprekendheid is. Seneca waarborgt de juiste ondersteuning in zingeving.

HOE VERSCHILT HET VAN ANDERE BEGELEIDING ?

Waar een psycholoog of coach meer gericht is op psychische problematiek en/of het praktisch oplossen van problemen, richt geestelijke begeleiding zich op een diepere onderlaag die dikwijls dusdanig duister, pijnlijk en/of moeilijk behapbaar is dat hulpverleners en vrijwilligers er de handen niet aan durven te branden. Het specifieke van een geestelijke begeleider is dat zij/hij zich niet richt op problemen, disfunctioneren of hulpvragen, maar op de betekenisgeving ervan. Met betrekking tot de lichamelijke, psychische en sociale problemen gaat de geestelijk begeleider in op wat dit voor de cliënt betekent, om van daaruit tot zingeving te komen.
`
Het verstaan van levensvragen is geen vanzelfsprekendheid: ondersteuning van specifieke deskundigheid is daarom nodig. Seneca biedt de juiste aandacht, ondersteuning en begeleiding in deze ingrijpende levensthema’s en bestaansvragen. In de geestelijke begeleiding ligt de focus op (aanzetten tot) reflectie en bezinning: dit vergroot de regie over het eigen leven. Het leven tot dan toe wordt op een realistische manier verbonden met een positieve en geloofwaardige toekomst. Geestelijke begeleiding door Seneca biedt zo een belangrijke aanvulling en ondersteuning op andere begeleidingsvormen. Het levert een onmisbare bijdrage in de bevordering van zelfstandig functioneren en gelijkwaardig samen leven.
Effecitiviteit: 1 EURO GEÏNVESTEERD IN ZINGEVINGONDERSTEUNING BESPAART 4 EURO AAN ZORGKOSTEN

Het is aangetoond dat wanneer een organisatie 1 euro in zingevingondersteuning investeert, dat dit 4 euro aan zorgkosten bespaart. Ondersteuning in zingeving verbetert de kwaliteit van leven, bevordert de psychische gezondheid en vermindert de zorgconsumptie (PWC, 2010). Geestelijke begeleiding werkt dus verzorgend, herstellend én preventief. Maar veel belangrijker is dat geestelijke begeleiding de ‘geestelijke weerbaarheid’ van mensen doet toenemen. Geestelijk weerbaar zijn wil zeggen: niet meelopen en napraten, maar zelf nadenken. Dit geeft een gevoel van (zelf)controle en draagt bij aan een zinvolle invulling van het leven. En dat is onbetaalbaar.

WANNEER IS GEESTELIJKE BEGELEIDING NODIG ?

Steeds minder mensen zoeken tegenwoordig hun antwoorden op levensvragen in religie. Dit betekent echter niet dat mensen zichzelf geen vragen meer stellen over de zin van het leven. Wel heeft het tot gevolg dat mensen meer en meer op zichzelf aangewezen worden om het leven vorm te geven. Dit is geen makkelijke opgave. Vooral wanneer mensen een moeilijke periode of heftige gebeurtenis doormaken, doemen dikwijls levensvragen op en kan zingeving een uitdaging zijn. Een voorbeeld is de overgang van een institutionele setting, zoals een opvanginstelling, naar meer zelfstandig wonen. Of juist wanneer het leven zoveel tegenslag geeft en op zijn kop staat dat een opvanginstelling de enige mogelijkheid is.

`

Behalve dat een dergelijke verandering spanning oproept, is het ook een bron van zingeving: het doet nadenken over het leven en roept op tot betekenisgeving. Menselijk welbevinden is afhankelijk van het vermogen tot zingeving. Uit onderzoek blijkt dan ook dat zingeving - naast ondersteuning bij psychische en psychosociale problematiek - een uiterst belangrijk aandachtsveld is bij herstel- en begeleidingswerk van kwetsbare mensen (Wolf, 2013). Ondersteuning van specifieke deskundigheid blijft nodig, omdat het verstaan van levensvragen en zingevingproblematiek geen vanzelfsprekendheid is. Seneca waarborgt de juiste ondersteuning in zingeving.

ACHTERGROND

Van oudsher wordt geestelijke begeleiding geboden in institutionele setting: in penitentiaire inrichtingen, het leger of in het ziekenhuis zijn er geestelijk begeleiders te vinden die ondersteuning bieden. Seneca vindt dat ook mensen buiten deze ‘klassieke’ contexten toegang moeten hebben tot geestelijke begeleiding. Daarom draagt Seneca er zorg voor dat mensen in maatschappelijke opvanginstellingen toegang hebben tot professionele begeleiding op het gebied van zingeving.

Het traject van Seneca

Seneca biedt drie takken geestelijke begeleiding in één traject: individuele gesprekken, groepsgesprekken en bezinningsbijeenkomsten.

Individuele gesprekken

Individuele gesprekken bieden één op één begeleiding op persoonlijke levensvragen, zoals wie ben ik/wil ik zijn, wat geeft mij kracht, hoe kan ik de draad weer oppakken? Het eigen levensverhaal van de cliënt staat centraal: hoe kijkt hij/zij naar zichzelf en de wereld? De (h)erkenning van levensvragen en hierover kunnen praten met een geestelijk begeleider - aandachtig, toegewijd, vertrouwelijk en oordeelvrij - biedt troost en steun. Vanuit daar wordt samen op zoek gegaan naar nieuwe inzichten die houvast bieden.

Groepsgesprekken

Groepsgesprekken kunnen over verschillende levensthema’s gaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ouderschap of eenzaamheid. In de gesprekken ligt de nadruk op het stimuleren en bevorderen van reflectie en (groeps)dialoog. Door gedeelde ervaringen en herkenning ontstaat vaak saamhorigheid en betrokkenheid tussen de deelnemers. Niet onbelangrijk is daarbij dat ongezocht nieuwe contacten ontstaan: er ontstaan banden die voorheen niet of niet zo snel tot stand komen. Een belangrijk aspect van een gespreksgroep is dat de deelnemers van elkaar kunnen leren.

Bezinningsbijeenkomsten

Bezinningsbijeenkomsten zijn gemeenschappelijke momenten waarin op een voorgedragen overpeinzing bezint wordt. Onderwerpen van bezinning kunnen zijn: vriendschap, (on)geloof, verlies & rouw, schuld, goed & kwaad, verantwoordelijkheid, vrijheid. Daarnaast zijn bezinnings-bijeenkomsten een mogelijkheid om belangrijke momenten te markeren middels herdenkingen of vieringen. Bezinningsbijeenkomsten prikkelen, zetten aan tot denken, maar bieden ook verbondenheid en rust.

Vertrouwelijkheid

Alles dat besproken wordt binnen geestelijke begeleiding blijft tussen cliënt en begeleider. Dit biedt de cliënt de vrijheid om te delen waar het écht om gaat.

Eigen regie

De eigen regie van de cliënt - en het bevorderen daarvan - staat voorop in de geestelijke begeleiding van Seneca.

Ondersteunend

Geestelijke begeleiding werkt ondersteunend én aanvullend op coaching en psychische behandeling van cliënten.

Interesse in dit traject, op maat en wens aangepast aan uw opvanginstelling ?